Verduurzaming & isolatie

Isolatieglas & kozijnen

Enkel of oud dubbel glas vervangen door HR++ of triple glas verlaagt het warmteverlies en verhoogt het comfort langs het raam merkbaar. Of de kozijnen mee moeten, hangt af van hun staat en van de dikte en het gewicht van het nieuwe glas.

Wat is isolatieglas?

Isolatieglas bestaat uit twee of drie glasbladen met een afgesloten ruimte ertussen, gevuld met een edelgas en met een dunne metaaloxidelaag op een van de bladen die warmtestraling terugkaatst. Bij HR++ gaat het om twee bladen; bij triple om drie. Hoe goed het isoleert wordt uitgedrukt in de U-waarde: hoe lager, hoe beter.

De sprong van enkel glas naar HR++ is de grootste die je kunt maken en meestal de verstandigste investering. Enkel glas isoleert vrijwel niet: het is in de winter zo koud als het buiten is, en dat veroorzaakt de bekende koudeval — lucht die tegen het glas afkoelt, naar beneden zakt en als een tochtstroom over de vloer trekt. Dat effect verdwijnt met isolatieglas, en dat is de winst die je direct merkt.

De stap van HR++ naar triple levert veel minder op dan de stap van enkel naar HR++. Triple is zinvol bij een goed geïsoleerde woning met lage-temperatuurverwarming, waar het nog laatste warmteverlies telt. In een matig geïsoleerde woning met een gasketel is HR++ vrijwel altijd de betere prijs-kwaliteitkeuze. Triple is bovendien aanzienlijk zwaarder, wat gevolgen heeft voor het kozijn en het beslag.

Moeten de kozijnen mee?

Niet automatisch. Isolatieglas is dikker dan enkel glas — HR++ ruwweg twintig tot dertig millimeter, triple nog dikker — en het kozijn moet die dikte kunnen opnemen in de glassponning. Bij veel houten kozijnen uit de jaren zeventig en later is er voldoende diepte of kan de sponning worden uitgediept. Bij oudere, slanke kozijnen lukt dat vaak niet.

Naast de dikte speelt het gewicht. Isolatieglas is zwaarder dan enkel glas, en bij triple loopt dat flink op. Een draaiend deel met te licht beslag gaat dan hangen en sluit niet meer goed. Dat betekent dat scharnieren en sluitwerk soms mee moeten, ook als het kozijn zelf blijft.

De derde overweging is de staat van het hout. Als een kozijn houtrot heeft of aan het einde van zijn leven is, is het onlogisch om er nieuw glas in te zetten dat vijfentwintig jaar meegaat. Laat daarom eerst het hout beoordelen met een prikproef op de onderdorpel en bij de naden. Vaak is de uitkomst gemengd: een deel van de kozijnen kan blijven, een deel moet worden vervangen.

Ventilatie: het punt dat wordt overgeslagen

Enkel glas met oude kozijnen lekt lucht, en die ongeplande luchttoevoer ventileert de woning. Na het plaatsen van isolatieglas met nieuwe kitnaden verdwijnt dat. Wie alleen het glas vervangt en verder niets doet, merkt in de eerste winter dat de ramen beslaan aan de binnenzijde, dat de badkamer langer klam blijft en dat er schimmel in hoeken en achter meubels ontstaat.

Dat is geen fout in het glas. Het is verplaatst vocht: het condenseert niet meer op het koude enkel glas maar op de volgende koudste plek, en dat is vaak een buitenmuur achter een kast. De oplossing is ventilatie: roosters in het kozijn of in het glas, of een mechanisch systeem. Bij glas-in-bestaande-kozijnen kan een rooster in de bovenzijde van het glas worden opgenomen.

Regel dit bij de bestelling. Een ventilatierooster achteraf in een bestaand kozijn of in een ruit plaatsen kan vaak niet meer, of alleen met een nieuwe ruit. Vraag de leverancier hoe de luchttoevoer per ruimte wordt geregeld en laat het in de offerte staan.

Wat kost het?

Als grove marktindicatie kost HR++ glas geplaatst in bestaande kozijnen 150 tot 250 euro per vierkante meter glasoppervlak; triple 250 tot 400 euro. Voor een gemiddelde tussenwoning met vijftien tot twintig vierkante meter glas kom je op ruwweg 2.500 tot 5.000 euro voor HR++. Compleet nieuwe kozijnen met beglazing liggen aanzienlijk hoger; reken op 900 tot 2.500 euro per kozijn. Dit zijn oriëntatiebedragen en geen prijsopgave.

Wat de prijs bepaalt:

  • Glassoort. HR++ of triple, en of er extra eisen zijn zoals veiligheidsglas, geluidsisolerend glas of zonwerend glas.
  • Ruitmaten. Grote ruiten zijn zwaar en vragen soms een glaszetkraan.
  • Bewerking van het kozijn. Sponning uitdiepen, glaslatten vernieuwen en beslag verzwaren.
  • Verdieping. Boven de eerste verdieping is een steiger of hoogwerker nodig.
  • Houtrotherstel. Komt pas aan het licht bij het verwijderen van de oude beglazing en de glaslatten.
  • Schilderwerk. Na het plaatsen moeten de glaslatten en de sponning worden bijgewerkt.

Voor isolerende beglazing bestaat de ISDE-subsidie, met eisen aan de U-waarde en aan het minimale oppervlak, en soms een hoger bedrag bij het combineren van maatregelen. Bedragen en voorwaarden wijzigen jaarlijks; controleer bij RVO wat er geldt bij jouw aanvraag.

Waar let je op in de offerte?

  • Welke U-waarde heeft het glas? Een getal, en check of dat aan de subsidie-eis voldoet als je die wilt aanvragen.
  • Zijn de kozijnen beoordeeld? Op diepte van de sponning, op sterkte en op houtrot. Vraag om de bevindingen per kozijn.
  • Moet het beslag mee? Bij zwaarder glas kunnen scharnieren en sluitwerk te licht zijn.
  • Hoe wordt de ventilatie geregeld? Roosters in glas of kozijn, of een systeem, met capaciteit per ruimte.
  • Wordt veiligheidsglas toegepast waar dat nodig is? Bij glas tot laag boven de vloer en bij deuren gelden eisen.
  • Zit schilderwerk aan glaslatten en sponning erbij?
  • Wat gebeurt er bij aangetroffen houtrot? Vraag om eenheidsprijzen.
  • Welke garantie geldt op het glas? Op de afdichting van de ruit; condens tussen de bladen is de klassieke faalvorm en valt doorgaans onder garantie.

Veelgemaakte fouten

  • Ventilatie niet meenemen. Het vocht verdwijnt niet, het condenseert alleen ergens anders — vaak achter een kast op een buitenmuur.
  • Nieuw glas in een verrot kozijn. Glas gaat vijfentwintig jaar mee; een kozijn aan het einde van zijn leven niet. Laat het hout eerst beoordelen.
  • Triple kiezen zonder naar het kozijn te kijken. Het gewicht kan te veel zijn voor het bestaande beslag en de sponning.
  • Alleen op de U-waarde van het glas letten. De aansluiting van het kozijn op de gevel en de kitnaden bepalen evenveel.
  • De subsidie-eisen niet checken vóór de bestelling. Net onder een grenswaarde blijven kost het volledige bedrag.
  • Veiligheidsglas overslaan waar het hoort. Bij glas laag boven de vloer en in deuren gelden eisen; dit is geen keuze.
  • Zonwering vergeten bij grote ruiten op zuid of west. Meer glas betekent meer zonwarmte binnen; buitenzonwering meteen meenemen is goedkoper dan achteraf.

Over dit artikel. Dit is uitleg van onze redactie over het werk zelf, niet over een specifieke aannemer. Genoemde bedragen en doorlooptijden zijn een grove marktindicatie ter oriëntatie — geen offerte en geen door ons geverifieerd gegeven. Wat een klus bij jou kost, volgt pas uit een opname op locatie. Regelgeving, subsidies en prijzen veranderen; controleer actuele voorwaarden bij de betreffende instantie. Hoe wij wél gegevens over aannemers vastleggen, staat in de methodologie.

Veelgestelde vragen

Is triple glas de extra investering waard?

Meestal niet als eerste stap. De sprong van enkel glas naar HR++ levert veel meer op dan de sprong van HR++ naar triple; het rendement neemt sterk af. Triple is zinvol bij een goed geïsoleerde woning met lage-temperatuurverwarming, waar het laatste warmteverlies nog telt en waar een koud raam het comfort merkbaar drukt. Nadelen zijn het gewicht, dat een zwaarder kozijn en zwaarder beslag vraagt, en het feit dat triple iets minder zonwarmte doorlaat, wat in de winter juist ongunstig is op het zuiden. In een matig geïsoleerde woning met een gasketel is HR++ vrijwel altijd de verstandigste keuze.

Kan ik isolatieglas in mijn bestaande kozijnen laten zetten?

Vaak wel, maar niet altijd. Isolatieglas is dikker dan enkel glas, en de glassponning van het kozijn moet die dikte kunnen opnemen; soms kan de sponning worden uitgediept. Bij houten kozijnen uit de jaren zeventig en later lukt dat doorgaans, bij oudere slanke kozijnen vaker niet. Daarnaast is isolatieglas zwaarder, waardoor het beslag van een draaiend deel te licht kan zijn en het raam gaat hangen. En als het hout houtrot heeft, is het onlogisch om er glas in te zetten dat vijfentwintig jaar meegaat. Laat de kozijnen daarom per stuk beoordelen op diepte, sterkte en staat van het hout.

Waarom heb ik condens op mijn ramen na het plaatsen van isolatieglas?

Als het condens aan de binnenzijde van de ruit zit, is dat een ventilatieprobleem en niet een glasprobleem. Oude kozijnen met enkel glas lekten lucht en ventileerden de woning onbedoeld; met nieuw glas en nieuwe kitnaden verdwijnt die luchttoevoer. Het vocht dat mensen, koken, wassen en drogen produceren blijft dan in de woning en condenseert op de koudste plek. Zit het condens juist aan de buitenzijde, dan is dat een teken dat het glas goed isoleert. Zit het tússen de glasbladen, dan is de afdichting van de ruit defect en valt dat doorgaans onder garantie.

Moet ik ventilatieroosters laten plaatsen?

In vrijwel alle gevallen wel, tenzij je woning een mechanisch ventilatiesysteem heeft dat voldoende verse lucht toevoert. Zonder luchttoevoer wordt een woning met nieuwe beglazing merkbaar vochtiger, met condens, een klamme badkamer en op termijn schimmel achter meubels tegen buitenmuren. Roosters kunnen in het kozijn of in de bovenzijde van de ruit worden opgenomen. Belangrijk: dit moet bij de bestelling worden meegenomen, want een rooster achteraf in een bestaande ruit plaatsen kan niet zonder een nieuwe ruit. Vraag de leverancier hoe de luchttoevoer per ruimte wordt geregeld en laat het in de offerte staan.

Wanneer is veiligheidsglas verplicht?

Voor glas op plekken waar mensen ertegen aan kunnen lopen of vallen gelden eisen: glas laag boven de vloer, glas in en naast deuren, en glas langs trappen en balkons. Afhankelijk van de situatie gaat het om gelaagd glas, dat bij breuk aan de folie blijft hangen, of gehard glas, dat in kleine stukjes uiteenvalt. In een verkeersruimte met valgevaar is gelaagd glas doorgaans vereist omdat het de opening blijft afsluiten. Dit is geen keuze maar een eis, en het wordt bij vervanging van beglazing in bestaande kozijnen soms over het hoofd gezien. Vraag de leverancier expliciet welke ruiten in veiligheidsglas worden uitgevoerd.

Krijg ik subsidie voor isolerende beglazing?

Voor isolerende beglazing bestaat de ISDE-regeling van de rijksoverheid. Er gelden eisen aan de U-waarde van het glas, aan het minimale oppervlak dat je vervangt en soms aan het aantal maatregelen dat je combineert; het bedrag kan hoger uitvallen als je bijvoorbeeld ook isoleert. Bedragen en voorwaarden worden jaarlijks bijgesteld. Controleer bij RVO wat er geldt op het moment van jouw aanvraag, en doe dat vóórdat je bestelt: net onder een grenswaarde voor de U-waarde blijven kost het volledige subsidiebedrag. Vraag de leverancier om een factuur met de gegevens die de regeling verlangt.